DRM ya da Non-DRM?

Tarih: May 14th, 2010 | Yazan: | Etiketler: , , , | 2 Yorum »

İngilizce kelimeler kullanmayı pek sevmem. Ancak bu yazı için Non-DRM’den daha kısa karşılığı olan bir kelime bulamadım.

İçerikler ve varlıklar sayısal dünyaya kaymaya devam ettikçe bu varlıkların korunması da daha sık gündeme geliyor.

Bu nedenle oluşturulmuş güvenlik önlemlerine DRM (Digital Rights Management) yani Sayısal Hak Yönetimi adı veriliyor. DRM’in temel işlevi herhangi bir içeriği kullanan kişinin bu içeriğe gerçekten erişiminin olup olmadığını belirlemesi ve buna göre içeriğe erişime izin verilip verilmemesi.

Özellikle müzik endüstrisinin mp3 dosyalarının yasa dışı yollarla çoğaltılması nedeniyle uğradığı zararın önüne geçmek için çok umut bağladığı bu teknoloji günümüzde diğer sayısal varlıklar için de kullanılabilir durumda.

Kitaplar ve dergiler için iki farklı sayısal dosya formatı söz konusu: PDF, EPUB.

Bu konuyu aktarırken bir müşteri örneği üzerinden gitmek istiyorum.

Müşteri çözüm olarak üretmiş olduğu kitapları EPUB yada PDF olarak yayınlamak istiyor ancak bunların da yasa dışı olarak dağıtılmasının önüne geçmek istiyor.

Sonuç tam bir yol ayrımıydı. Verilmesi gereken karar çuvaldızı parayla içeriği satın almış kullanıcıya mı yoksa içeriği üreten yayınevine mi batırmaya karar vermekti.

PDF dokümanlarına DRM uygulandığında gerekli doğrulama yapılmadan içeriği satın alan kişi bu içeriği göremiyor. Bu arada DRM uygulanan dokümanları bilgisayar dışındaki diğer cihazlarda açmak henüz zor. Doğrulama işlemi ve aldığınız dokümanın bilgisayarda okunabilir olması bir süreç gerektiriyor, bu süreç içinde bilgisayarınızı dokümanı açabilecek şekilde doğrulamanız ve DRM uygulanmış PDF veya EPUB dokümanını açmak için Adobe Digital Editions programını da yüklemiş olmalısınız. Günümüzdeki DRM sistemlerinden PDF veya EPUB dokümanı alıp bunu okumak istediğinizde birçok sıkıcı ve zor adımı gerçekleştirmek zorunda kalıyorsunuz. Bu durumda çuvaldız parayla içeriği satın alan kişiye batırmış oluyoruz.

Ancak ikinci bir yaklaşım daha var:

DRM’in kullanım zorlukları ve kullanıcılar tarafından tercih edilmemesi bazı yayınevlerinin kaçınılmaz sona daha hızlı ilerlemesini sağlıyor.

Yenilikçi yayınevlerinden biri olan PeachPit Nisan ayı itibari ile  kitaplarının sayısal sürümlerinden DRM uygulamasını kaldırdı. Yani artık PeachPit’den aldığınız herhangi bir kitabı DRM ile doğrulamak zorunda değilisiniz. Yani artık birçok mobil cihazda bu kitapları okuyabilirsiniz. Burada PeachPit kitapların sahipleri ile olan bağını sağlamak için kitapların içine görünmeyecek bir bölüme kitabı satın alan kişinin adını yazıyor. Bununla birlikte kitap üzerine de içeriği engellemeyecek bir etiket ile bu kitabın kime ait olduğunu belirten bir yazı yazıyor. Böylece kitapları satın alan kullanıcıların, pdf dokümanlarını paylaşmalarının kısmen önüne geçmeyi planlıyor.

PeachPit’den Nancy Aldrich-Ruenzel konu ile ilgili aşağıdakileri söylemiş:

“Ne yaparsak yapalım sayısal içerikler mutlaka kötü niyetli kişiler tarafından dağıtılıyor ve dağıtılacaktır, bu durumda DRM’i zorlayarak para ödeyen müşterilerimizi cezalandırmaktan başka bir şey yapmış olmuyoruz.”

Nancy ayrıca eklemiş oldukları filigran ile izinsiz kopyanın üzerine gideceklerinin ve bu konularla ilgilenen güçlü bir hukuk ekibinin varlığından da söz ediyor.

Kısacası DRM’in bir zorunluluk haline gelmesi için, daha kolay bir şekilde kullanılabilir olmalı. Yoksa DRM unutulan bir yöntem olabilir.


2 Yorum - “DRM ya da Non-DRM?”

  1. 1 Eşref Atak saat 21:33 dedi. May 23rd, 2010:

    Teşekkürler. Harika bir yazı. Blog’umda kaynak belirterek yayınlayabilir miyim? Bir nevi yukarıda söylediğin yönteme benziyor dğeil mi? :)

  2. 2 Bora Unal saat 22:12 dedi. May 23rd, 2010:

    Tabi ki, sevinirim. Evet yukarıdaki yönteme benziyor.


Bir yanıt yazın.